Một hội đồng gồm ba thẩm phán ở Washington tuyên bố Quốc hội có quyền hành động chống lại TikTok để bảo vệ lợi ích của Mỹ.
Các quan chức Mỹ cho rằng Trung Quốc có thể gây áp lực lên ByteDance – công ty mẹ TikTok – để tiếp cận dữ liệu người dùng Mỹ và can thiệp nội dung trên nền tảng.
Quyết định của tòa án phúc thẩm bác bỏ lập luận của TikTok và một số người dùng rằng lệnh cấm vi phạm hiến pháp về tự do ngôn luận.
TikTok chưa thể xoay chuyển lệnh cấm tại Mỹ. Ảnh: Bloomberg
Vào tháng 4, Tổng thống Joe Biden đã ký thông qua dự luật yêu cầu ByteDance phải bán TikTok nếu không muốn bị cấm tại Mỹ. Cộng đồng tình báo đã cảnh báo về mối đe dọa của TikTok với an ninh quốc gia.
CEO TikTok Shou Zi Chew phản bác và cho rằng những lo ngại này hoàn toàn là suy đoán.
Lệnh cấm sẽ có hiệu lực từ ngày 19/1. Trong trường hợp ByteDance không tuân thủ, luật sẽ yêu cầu các công ty vận hành chợ ứng dụng như Apple, Google và các nhà cung cấp dịch vụ Internet ngừng hỗ trợ TikTok.
TikTok dự kiến sẽ kháng cáo lên tòa án tối cao nhưng các thẩm phán không có nghĩa vụ phải xét xử vụ án.
ByteDance cho biết họ không thể và sẽ không bán các hoạt động của mình tại Mỹ. Chính phủ Trung Quốc phản đối việc ép bán và muốn giữ thuật toán độc quyền cũng như mã nguồn của TikTok dưới sự kiểm soát của họ.
Thời báo Phố Wall nhận định, việc Tổng thống đắc cử Donald Trump trở lại Nhà Trắng sẽ khiến vụ việc thêm phức tạp. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông từng muốn cấm TikTok nhưng đầu năm nay lại thay đổi quan điểm.
Lệnh cấm vẫn cho phép 170 triệu người dùng TikTok tại Mỹ tiếp tục sử dụng ứng dụng, song cấm các chợ như App Store và Google Play cho tải xuống, cập nhật, cấm dịch vụ lưu trữ Internet hỗ trợ.
TikTok hoạt động tại Mỹ từ năm 2018 và phát triển bùng nổ, đặc biệt trong giới Gen Z. Nó hiện là nền tảng mạng xã hội lớn thứ 5 ở đây trong số người dùng trưởng thành và là nguồn tin tức phổ biến với giới trẻ, theo Trung tâm nghiên cứu Pew.
Việc loại bỏ TikTok ở Mỹ sẽ đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc đấu tranh địa chính trị về quyền kiểm soát phương tiện truyền thông Internet và dữ liệu người dùng.
Gmail, Google, YouTube, Facebook, Instagram và X đều bị chặn ở Trung Quốc song Mỹ chưa bao giờ cắt đứt quyền truy cập vào một công ty mạng xã hội.
TikTok cố gắng xoa dịu những lo ngại về an ninh quốc gia bằng cách chi hàng tỷ USD cho một dự án lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ trong nước. Dù vậy, “dự án Texas” không giúp ích được gì.
TikTok có thể sẽ tiếp cận theo hai hướng để cố gắng cứu vãn sự hiện diện tại Mỹ. Để hoãn ngày có hiệu lực hiện tại của lệnh cấm vào ngày 19/1, công ty có thể cần một lệnh tạm hoãn khẩn cấp từ Tòa án Tối cao.
Hướng còn lại là thông qua ông Trump, người về lý thuyết có thể từ chối thực thi lệnh cấm hoặc viện dẫn các điều khoản của luật cho phép tổng thống dỡ bỏ lệnh cấm nếu chính quyền của ông xác định trang web không còn nằm dưới sự kiểm soát của Trung Quốc.
Vào năm 2020, ông Trump đã tìm cách đóng cửa TikTok thông qua một sắc lệnh hành pháp nhưng không thành công. Cựu tổng thống hiện xem Facebook là một mối đe dọa lớn hơn đối với công chúng Mỹ, nói rằng “nó sẽ chỉ trở nên lớn hơn và mạnh mẽ hơn nếu TikTok bị loại bỏ”. Ứng dụng của Meta đã đình chỉ ông Trump vào năm 2021 và khôi phục tài khoản vào năm 2023.
Trump gia nhập TikTok trong cuộc bầu cử năm 2024 và sử dụng nó để tiếp cận khán giả trẻ. Ông có hơn 14 triệu người theo dõi trên ứng dụng.
TikTok đang tiến gần hơn với nguy cơ biến mất tại Mỹ, sau khi một hội đồng thẩm phán liên bang quyết định duy trì một luật mới có thể dẫn đến lệnh cấm ứng dụng video phổ biến do Trung Quốc sở hữu vào giữa tháng 1.
Ba thẩm phán tại Tòa phúc thẩm Mỹ, Quận Columbia đã bác bỏ đơn thỉnh cầu của TikTok nhằm lật ngược kết quả. Quyết định có thể coi là đòn đánh chí mạng đối với ứng dụng tại một trong những thị trường lớn nhất. Hơn 170 triệu người Mỹ sử dụng TikTok để giải trí và tìm hiểu thông tin, qua đó biến đây trở thành một hiện tượng văn hóa.
Việc ứng dụng sắp bị xóa sổ tại Mỹ gây ra mối lo ngại đặc biệt nghiêm trọng từ những người ủng hộ quyền tự do ngôn luận hoặc có thu nhập phụ thuộc vào TikTok. Quyết định này cũng đặt ra những câu hỏi mới cho Tổng thống đắc cử Donald Trump, người đã nhiều lần bày tỏ sự ủng hộ của mình đối với ứng dụng này song chưa có con đường rõ ràng để giải cứu.
Luật được ký vào tháng 4, yêu cầu chủ sở hữu ByteDance phải bán ứng dụng cho một công ty không phải của Trung Quốc trước ngày 19 tháng 1, hoặc phải đối mặt với lệnh cấm tại Mỹ. TikTok, vốn nằm trong tầm ngắm của các chính trị gia kể từ năm 2020, tuyên bố rằng việc bán mình là không thể. Công ty lập luận rằng luật này chỉ trích TikTok một cách không công bằng, đồng thời xâm phạm quyền Tu chính án thứ nhất của người dùng Mỹ.
Các thẩm phán không đồng tình với lập luận của TikTok. Họ cho biết luật này được xây dựng để giải quyết vấn đề kiểm soát một đối thủ nước ngoài, vậy nên không vi phạm Tu chính án thứ nhất.
“Chính phủ đã hành động để bảo vệ quyền tự do và hạn chế khả năng thu thập dữ liệu về người dân Mỹ”, các thẩm phán đã viết vào thứ Sáu.
Không rõ chính xác điều gì xảy ra tiếp theo đối với TikTok. Các chuyên gia dự đoán công ty sẽ kháng cáo, mặc dù không có gì đảm bảo rằng các thẩm phán sẽ tiếp nhận.
Cũng không rõ ông Trump sẽ hành động tiếp theo như thế nào. Một phát ngôn viên cho biết vào tháng 11 rằng “ông ấy sẽ thực hiện kế hoạch cứu ứng dụng”, nhưng không cung cấp nhiều thông tin chi tiết.
Các nhà lập pháp Mỹ cho rằng, TikTok gây ra mối đe dọa an ninh quốc gia theo ByteDance. Việc chính phủ Trung Quốc giám sát các công ty tư nhân sẽ cho phép họ sử dụng ứng dụng này để thu thập thông tin nhạy cảm về người Mỹ hoặc để phát tán tuyên truyền thông tin sai lệch, dù chưa có bằng chứng công khai cho thấy điều này đã xảy ra.
Anupam Chander, giáo sư luật và công nghệ tại Đại học Georgetown, một trong những chuyên gia kỳ vọng Tòa án Tối cao sẽ thụ lý vụ kiện và kéo dài tương lai của TikTok tại Mỹ, nói: “Tòa án Tối cao, không muốn thấy ứng dụng này ngừng hoạt động vào ngày 19 tháng 1, sẽ đóng băng luật, sau đó chuyển giao cho chính quyền ông Trump và Bộ Tư pháp để tìm ra phương án”.
Chánh án Sri Srinivasan trước đó thừa nhận mức độ phổ biến của ứng dụng và lưu ý rằng nếu không có thương vụ bán mình, nhiều người Mỹ có thể “mất quyền tiếp cận với một phương tiện mang tính cộng đồng, có thể tạo ra thu nhập.
Steven Mnuchin, cựu Bộ trưởng Tài chính trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, cho biết vào tháng 3 rằng ông “đang cố gắng tập hợp một nhóm để mua TikTok” vì ứng dụng nên thuộc sở hữu của các doanh nghiệp Mỹ.
Vào tháng 5, tỷ phú Frank McCourt cũng bày tỏ sự quan tâm. Những người theo đuổi được đồn đoán khác bao gồm Bobby Kotick, cựu giám đốc điều hành công ty trò chơi điện tử Activision Blizzard.
Tuy nhiên, một thương vụ bán mình tiềm năng sẽ phải đối mặt với nhiều rào cản lớn — về cả mặt tài chính, kỹ thuật và chính trị. TikTok có thể tốn hơn 200 tỷ USD và nhiều người mua tiềm năng có thể sẽ phải đối mặt với sự giám sát chống độc quyền.
Trước đó, ByteDance, công ty mẹ của TikTok, cho biết thà đóng cửa ứng dụng còn hơn bán mình, trong trường hợp công ty đã sử dụng hết tất cả các lựa chọn pháp lý để chống lại đạo luật cấm nền tảng này khỏi các cửa hàng ứng dụng ở Mỹ.
Các nguồn tin thân cận với ByteDance cho biết thuật toán mà TikTok dựa vào để hoạt động được coi là cốt lõi cho toàn bộ hoạt động của ByteDance và điều này sẽ khiến việc bán ứng dụng cùng với thuật toán rất khó xảy ra. TikTok chỉ chiếm một phần nhỏ tổng doanh thu và lượng người dùng hoạt động hàng ngày của ByteDance, vì vậy công ty mẹ thà đóng cửa ứng dụng này tại Mỹ trong trường hợp xấu nhất còn hơn bán mình cho một người mua ở Mỹ.
Ngày 8-12, Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh Quảng Bình cho biết cơ quan này đã ra quyết định khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Nguyễn Thanh Long – nguyên Bí thư Chi bộ, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới tỉnh Quảng Bình, do vi phạm nghiêm trọng các quy định của Đảng và pháp luật.
Cụ thể, ông Nguyễn Thanh Long thiếu gương mẫu trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm và bị khởi tố, truy tố, phạt tù về các tội danh “nhận hối lộ”, “tham ô tài sản”.
Như Báo Người Lao Động thông tin, trong giai đoạn từ năm 2020-2022, ông Nguyễn Thanh Long nhận làm hồ sơ cải tạo, thay đổi thiết kế xe ô tô cho một số chủ xe có nhu cầu, với mức thu phí từ 6-14 triệu đồng/hồ sơ, tùy loại xe. Tổng cộng, ông Long đã nhận hối lộ hơn 683 triệu đồng để làm hồ sơ trái quy định cho 73 xe ô tô.
Với các hành vi sai phạm trên, ông Nguyễn Thanh Long đã bị tuyên phạt 7 năm tù giam.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký luật lưỡng đảng vào tháng 4, theo đó sẽ sớm đóng cửa ứng dụng mạng xã hội này tại Mỹ trừ khi chủ sở hữu người Trung Quốc từ bỏ quyền kiểm soát. Công ty mẹ của TikTok, ByteDance được gia hạn đến ngày 19/1/ 2025 để tìm và bán lại TikTok cho một pháp nhân tại Mỹ, điều mà gã khổng lồ công nghệ này cho biết họ không muốn thực hiện.
TikTok, ByteDance và những người sáng tạo nội dung đã tiến hành một cuộc chiến pháp lý để ngăn chặn luật có hiệu lực nhưng cho đến nay vẫn chưa thành công. Sau khi Tòa phúc thẩm Mỹ tại Quận Columbia lắng nghe các lập luận của TikTok phản đối luật này vào tháng 9, tòa án đã ra phán quyết vào tháng 12 với hai lựa chọn duy nhất là thoái vốn hoặc bị cấm tại Mỹ. TikTok dự kiến sẽ phản đối phán quyết đó bằng cách kháng cáo lên Tòa án Tối cao khi thời hạn cuối tháng 1 đang đến gần.
Tại sao Quốc hội Mỹ lại có động thái chống lại TikTok?
Mối quan ngại của các nhà lập pháp Mỹ là TikTok đang gây ra mối đe dọa an ninh cho người dùng Mỹ vì Trung Quốc yêu cầu các công ty nước này phải chia sẻ bất kỳ dữ liệu nào liên quan đến an ninh quốc gia với chính phủ. Có lo ngại rằng chính phủ Trung Quốc có thể lạm dụng dữ liệu của người dùng TikTok, ví dụ như bằng cách sử dụng hồ sơ của họ với mục đích không tốt, và điều đó có thể ảnh hưởng đến nội dung mà người dùng Mỹ nhìn thấy trên ứng dụng.
Phản ứng của TikTok là gì?
TikTok đã phản đối mạnh mẽ những lo ngại này và chi hơn 2 tỷ USD cho một dự án mà họ cho biết là ngăn chặn dữ liệu của người dùng Mỹ khỏi Trung Quốc. Trong hồ sơ nộp lên tòa án vào ngày 5/5 thách thức luật này là vi hiến và vi phạm Tu chính án thứ nhất, TikTok cho biết: “Lần đầu tiên trong lịch sử, Quốc hội Mỹ đã ban hành luật cấm vĩnh viễn một nền tảng trên toàn quốc và cấm mọi người Mỹ tham gia vào một cộng đồng trực tuyến độc đáo với hơn 1 tỷ người trên toàn thế giới”.
Nếu thua kiện, liệu ByteDance có thực sự bán TikTok không?
ByteDance không có lí do gì để từ bỏ mảng kinh doanh vô cùng giá trị và đang phát triển của TikTok. Chính phủ Trung Quốc cũng cần phải phê duyệt bất kỳ kế hoạch thoái vốn nào và đã tuyên bố công khai rằng họ sẽ phản đối việc bị cưỡng ép phải bán TikTok. Ngoài ra, việc tách hoạt động của TikTok khỏi ByteDance – về mặt công nghệ – là gần như là không thể.
Vấn đề càng trở nên phức tạp hơn khi Tổng thống đắc cử Donald Trump tuyên bố ông phản đối việc TikTok phải bán mình, đảo ngược lập trường mà ông đã đưa ra khi mới nhậm chức.
Shouzi Chew, giám đốc điều hành của TikTok. Ảnh: Christopher Goodney/Bloomberg
Sự phản đối của ông Trump hiện có thể đóng vai trò quyết định đến số phận của ứng dụng này, đặc biệt là khi xét đến mối quan hệ của ông với một số nhà đầu tư lớn nhất của ByteDance tại Mỹ, bao gồm cả Jeff Yass, Đồng sáng lập Susquehanna International Group, một nhà tài trợ lớn của Đảng Cộng hòa nắm giữ 15 tỷ USD cổ phần của gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc.
Ai sẽ mua TikTok?
ByteDance đã nhấn mạnh rằng họ không muốn bán mảng kinh doanh TikTok tại Mỹ của mình.
Nhưng bất kỳ ai mua công ty này cũng sẽ cần một khoản tiền lớn. ByteDance có giá trị ước tính khoảng 268 tỷ USD và mặc dù hoạt động kinh doanh tại Mỹ của TikTok chắc chắn sẽ nhỏ hơn nhiều, nhưng nó vẫn có thể đạt được mức giá khoảng 40 tỷ USD đến 50 tỷ USD. Để so sánh, Elon Musk đã trả 44 tỷ đô la cho X, nền tảng truyền thông xã hội trước đây được gọi là Twitter, vào năm 2022.
Mức giá cao như vậy loại trừ hầu hết những người mua tiềm năng ngay từ đầu. Các công ty Meta Platforms và Alphabet có vẻ là những bên mua hợp lý, nhưng chính họ cũng đang sa lầy trong những lo ngại về quy định đối với tình trạng độc quyền và ít có khả năng tham gia thương vụ khổng lồ này.
Oracle Corp ban đầu được coi là một điểm đến khả thi, vì công ty phần mềm doanh nghiệp này đã là đối tác của TikTok tại Mỹ. Công ty lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ của ứng dụng Trung Quốc và có hứng thú mua ứng dụng này khi Tổng thống Trump cố gắng thúc đẩy việc bán lại vào năm 2020. Tuy nhiên, Oracle có khoản nợ khoảng 89 tỷ USD, bao gồm cả khoản nợ từ một vụ mua lại lớn khác vào năm 2022, khiến công ty khó có thể tự mình chi trả cho TikTok.
Microsoft là một trong những ứng cử viên hàng đầu khác mua lại hoạt động kinh doanh của TikTok tại Mỹ vào năm 2020, nhưng thỏa thuận đó cuối cùng đã đổ vỡ. Cựu Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin cũng cho biết ông quan tâm đến việc mua lại hoạt động kinh doanh của TikTok tại Mỹ. Nhưng với sự phản đối rõ ràng của ByteDance đối với thỏa thuận như vậy, không có khả năng nào trong số những khả năng này trở thành hiện thực.
Liệu TikTok có thể tồn tại mà không có thị trường Mỹ nếu bị cấm không?
Có thể. Trên trang web của mình, TikTok tự hào rằng đây là ứng dụng được tải xuống số 1 tại hơn 40 quốc gia. Mặc dù Mỹ có một đối tượng khán giả rất lớn, nhưng hơn 170 triệu người dùng hàng tháng của nước này vẫn chỉ là một phần nhỏ trong tổng số hơn một tỷ người dùng của TikTok. ByteDance đã vận hành một bản sao TikTok ở Trung Quốc, có tên là Douyin, với hàng trăm triệu người dùng.
Tuy nhiên, như các nhà điều hành nền tảng khác đã biết, Mỹ là thị trường có giá trị nhất đối với các mạng xã hội vì sự phổ biến của các nhà quảng cáo lớn sẵn sàng trả tiền để tiếp cận đối tượng người dùng Mỹ. Việc nhượng lại Mỹ cho một đối thủ cạnh tranh sẽ khiến phần còn lại của các thị trường toàn cầu của TikTok gặp rủi ro, vì sẽ có mối lo ngại thực sự rằng các hiệu ứng mạng lưới ở Mỹ có thể thu hút mọi người rời khỏi TikTok để chuyển sang các lựa chọn thay thế khác tập trung vào Mỹ.
Một lệnh cấm cũng sẽ giết chết tham vọng lớn của TikTok là mở rộng phiên bản TikTok Shop tại Mỹ, nhánh thương mại điện tử kết hợp giải trí trực tuyến với mua sắm “ngay tức thì”. Ngay cả trong bối cảnh bị giám sát chặt chẽ theo quy định, TikTok Shop vẫn là một trong những bộ phận phát triển nhanh nhất của công ty — một khoản cược lớn mà công ty tiếp tục đầu tư mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu tăng trưởng doanh nghiệp gấp 10 lần vào năm 2024.
Ai sẽ được hưởng lợi từ việc TikTok thoái vốn?
Câu trả lời rõ ràng nhất ở đây là Meta, công ty sở hữu Instagram, một ứng dụng vốn đã rất phổ biến và có sản phẩm đối thủ của TikTok là Reels. Nếu TikTok được bán cho một công ty khác và bị xử lý sai hoặc bị cấm trong một khoảng thời gian đáng kể trong khi các vấn đề hậu cần của việc thoái vốn được giải quyết, Reels sẽ là giải pháp thay thế rõ ràng nhất cho người dùng Mỹ.
Donald Trump cho biết ông phản đối việc buộc phải bán TikTok vì điều đó sẽ có lợi cho Meta, công ty đã đình chỉ ông khỏi nền tảng của mình trong hai năm từ tháng 1/2021 sau khi kết luận rằng một số bài đăng của ông khuyến khích những người ủng hộ ông gây bạo loạn dữ dội tại Điện Capitol Mỹ.
Nhưng gần đây, giám đốc điều hành của Meta, Mark Zuckerberg, có thể đã lấy lại được thiện cảm của Trump. Họ đã dùng bữa tối cùng nhau tại Mar-a-Lago ở Florida vào đêm trước Lễ Tạ ơn, và trước khi hai người nói chuyện qua Điện thoại vào đầu mùa thu năm nay, Zuckerberg đã ca ngợi rằng ông Trump “rất ngầu” khi thoát khỏi nỗ lực ám sát.
Có khả năng các dịch vụ tập trung vào video khác cũng có thể hưởng lợi, bao gồm YouTube – thuộc sở hữu của Alphabet và cung cấp YouTube Shorts, một ứng dụng giống TikTok khác. Ngoài việc thu hút người dùng, Meta và YouTube có thể sẽ thu được tiền quảng cáo từ TikTok nếu ứng dụng không còn khả năng hoạt động. Giá trị của cả cổ phiếu Meta và Alphabet đều tăng vọt sau khi dự luật thoái vốn TikTok được Hạ viện Mỹ thông qua.
X cũng có thể chứng kiến sự gia tăng về người dùng và quảng cáo nếu TikTok biến mất, mặc dù chủ sở hữu X là tỷ phú Elon Musk — người mà Trump đã chọn làm cố vấn — đã lên tiếng phản đối lệnh cấm TikTok.
Người được ông Trump chọn làm ngoại trưởng – ông Marco Rubio – là thượng nghị sĩ dẫn đầu về luật lưỡng đảng cấm TikTok. Ảnh: Graeme Sloan/Bloomberg
Chính trị rối ren
Việc ông Trump thay đổi quan điểm về cách giải quyết TikTok đã làm phức tạp thêm vấn đề đối với đảng Cộng hòa. Trong khi các nhà tài trợ giàu có của đảng Cộng hòa như Yass có động lực tài chính lớn để TikTok ở lại, thì những người Cộng hòa được bổ nhiệm vào nội các của Trump đã giúp dẫn đầu chiến dịch xóa sổ TikTok.
Ví dụ, ứng cử viên của Trump cho chức ngoại trưởng – Marco Rubio – là thượng nghị sĩ dẫn đầu về luật lưỡng đảng cấm TikTok. Và Đại diện Mike Waltz, người được Trump chọn làm cố vấn an ninh quốc gia; Ủy viên FCC Brendan Carr, người được ông đề cử làm chủ tịch cơ quan này; và Thống đốc Nam Dakota Kristi Noem, người được ông chọn làm người đứng đầu Bộ An ninh Nội địa, tất cả đều là những người theo chủ nghĩa chống TikTok lâu năm.
Việc cấm TikTok cũng không được ủng hộ về mặt chính trị ở một quốc gia mà một nửa dân số sử dụng ứng dụng này và đặc biệt được khối cử tri thế hệ Z yêu thích. Theo dữ liệu của Trung tâm nghiên cứu Pew từ mùa hè năm ngoái, sự ủng hộ đối với lệnh cấm TikTok đã giảm ở người lớn tuổi tại Mỹ. Nhưng giờ đây, khi Trump, người đã tham gia TikTok năm nay để tiếp cận cử tri, đã giành chiến thắng tại Nhà Trắng, thì có những câu hỏi về việc liệu ông có còn cần ứng dụng này hay không.
Sau đó, cần cân nhắc đến phản ứng của Trung Quốc. Không rõ chính phủ nước này sẽ phản ứng thế nào trước việc ứng dụng TikTok bị ép bán, nhưng quan hệ thương mại và ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc có thể sẽ bị ảnh hưởng. Khi chính quyền Trump thúc đẩy việc bán TikTok cách đây nhiều năm, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết tiền lệ mua lại một công ty với lý do bảo vệ an ninh quốc gia có thể dẫn đến việc các quốc gia nước ngoài nhắm mục tiêu vào các công ty Mỹ, gọi đó là việc “mở chiếc hộp Pandora”.
Từ vụ việc đáng tiếc này, nhiều người bắt đầu nghi ngại về sự an toàn cho những người dùng TikTok trên khắp thế giới, khi khâu kiểm duyệt ví như mớ hỗn độn với phần nội dung độc hại đang chiếm thế thượng phong.
Hố đen nguy hiểm và vụ kiện tập thể
Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Franceinfo ngày 4-11, Luật sư Laure Boutron-Marmion cáo buộc thuật toán của TikTok đã để cho 7 trẻ vị thành niên tiếp xúc với các video tự làm hại bản thân và rối loạn ăn uống. Đây cũng là nguyên nhân buộc các gia đình cùng nhau nộp đơn kiện lên tòa án tư pháp Créteil ở Paris. Luật sư Boutron-Marmion cho biết, đây là vụ kiện tập thể đầu tiên ở châu Âu liên quan đến vấn đề này.
“Các nguyên đơn muốn làm rõ trách nhiệm pháp lý của TikTok tại tòa. TikTok là một công ty thương mại, cung cấp sản phẩm cho người dùng bao gồm cả trẻ vị thành niên. Họ phải chịu trách nhiệm trước những thiếu sót trong sản phẩm của mình” – Luật sư Boutron-Marmion cho biết.
TikTok giống như các nền tảng mạng xã hội khác, từ lâu đã đối mặt với sự giám sát chặt chẽ về vấn đề kiểm duyệt nội dung. Chính vì vậy cũng như Facebook và Instagram của Meta, TikTok hiện đang đối diện hàng trăm vụ kiện tại Mỹ với cáo buộc lôi kéo, gây nghiện hàng triệu trẻ em, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần của các em.
Vào tháng trước, hơn 10 bang và quận Columbia, Mỹ đã nộp đơn kiện chống lại TikTok, cáo buộc nền tảng này gây tổn hại đến sức khỏe tinh thần của trẻ em bằng các thiết kế nhằm thúc đẩy sử dụng quá mức.
Thực tế, TikTok đang bị không ít quốc gia trên thế giới “kỳ thị” vì nhiều lý do. Dù có nhiều mặt tích cực, nhưng người dùng chỉ thấy được những tính năng tiện dụng của mạng xã hội này mà các nhà lập pháp và cơ quan quản lý ở phương Tây ngày càng bày tỏ lo ngại, rằng TikTok và công ty mẹ ByteDance có thể sẽ ăn cắp những thông tin nhạy cảm của người dùng.
Một vài quốc gia và cơ quan Chính phủ khác – bao gồm Anh, Australia, Canada, cơ quan điều hành của Liên minh châu Âu, Pháp và New Zealand, đã cấm ứng dụng này khỏi các thiết bị chính thức. Bộ trưởng Bộ Kỹ thuật số Đài Loan mới đây đã tuyên bố, TikTok là một sản phẩm nguy hiểm đại diện cho mối đe dọa an ninh quốc gia.
Trước đó, ở châu Á, TikTok cũng bị nhiều nước ban hành lệnh cấm. Như thu thập thông tin trái phép, nội dung độc hại, gây chết người là các lý do khiến TikTok bị cấm ở Bangladesh, Indonesia và Ấn Độ. Cụ thể, đầu tháng 7-2018, chính quyền Indonesia đã đưa ra lệnh cấm ứng dụng chia sẻ video ngắn này do chứa nhiều nội dung khiêu dâm và không phù hợp.
Giữa tháng 2-2019, TikTok tiếp tục bị cấm ở Bangladesh, cũng như bị phạt 5,7 triệu USD ở Mỹ, vì thu thập trái phép thông tin của người dùng là trẻ em.
Mối nguy hại trong ứng dụng TikTok
Hơn 1 năm trước (vào tháng 4-2023), Bộ Thông tin và Truyền thông công bố nhiều sai phạm của các nền tảng xuyên biên giới tại Việt Nam, đặc biệt là TikTok. Không lâu sau đó, cơ quan quản lý thành lập đoàn kiểm tra nhằm làm rõ những vấn đề vi phạm pháp luật tại đây. Tới tháng 10-2023, đoàn kiểm tra kết luận TikTok có 7 vi phạm liên quan tới dịch vụ thương mại điện tử, nội dung độc hại, gây hại cho trẻ em.
Tuy nhiên, sau 1 năm, nhiều vấn đề vẫn còn tồn tại trên nền tảng này, thậm chí phát sinh mới. Những nội dung độc hại, sai lệch vẫn tiếp diễn và liên tục được thuật toán đẩy lên “Xu hướng” để có thể tiếp cận nhiều người xem hơn, nhằm giữ chân người dùng ở lại lâu trên nền tảng.
Trong đó, một trong những vụ việc gần đây nhất là hàng loạt người nổi tiếng, các tài khoản tick xanh, xác thực với hàng triệu người theo dõi trên TikTok đã quảng cáo trá hình cho các sàn forex (chơi tiền ảo), website cá độ bóng đá, bài bạc trực tuyến. Những nội dung này đã tồn tại một thời gian dài, tiếp cận hàng trăm ngàn, thậm chí vài triệu lượt người dùng trước khi “đột ngột biến mất” vì gặp phản ứng bức xúc từ cộng đồng.
Bên cạnh vấn nạn về quảng cáo cờ bạc, cá độ phạm pháp hay những nội dung khêu gợi để thu hút người xem, TikTok vẫn còn rất nhiều video cung cấp kiến thức sai lệch hoặc mang tính rủ rê, tạo phong trào khiến không ít người làm theo vì tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ), muốn gây được sự chú ý hoặc chứng minh bản thân.
Ngoài ra, TikTok ở Việt Nam cũng từng dính vào những lùm xùm không đáng có khác. Từ năm 2022 trở lại đây, trên nền tảng TikTok xuất hiện nhiều nội dung chống phá Đảng, Nhà nước. Cùng với đó, nhiều nội dung độc hại được phát triển mạnh mẽ trên TikTok, gây ảnh hưởng đến trẻ em Việt Nam.
Theo số liệu thống kê của trang DatarePortal tháng 10-2024, Việt Nam có khoảng 68 triệu người dùng TikTok, xếp thứ 5 trong top 10 quốc gia có lượng người dùng lớn nhất thế giới; khoảng 78,44 triệu người dùng internet tại Việt Nam.
Sự thiếu kiểm duyệt và đề xuất nội dung nổi bật cho người dùng của ứng dụng TikTok, là điều kiện thuận lợi các thông tin sai lệch xuất hiện tràn lan trên nền tảng để các thế lực thù địch tuyên truyền, kích động.
Người sử dụng TikTok nói riêng và các nền tảng mạng xã hội khác nói chung cần phải cảnh giác và chủ động bảo vệ bản thân khi tham gia vào mạng xã hội, đặc biệt là bằng cách thiết lập một “bộ lọc” cá nhân để hạn chế tiếp cận với những nội dung không phù hợp. Tuy nhiên, điều này hoàn toàn phụ thuộc vào ý thức và sự tự giác của mỗi người vì chưa có quy định cụ thể bắt buộc người dùng phải thực hiện.
Hiện nay, TikTok đã trang bị các công cụ để ngăn chặn và báo cáo các nội dung tiêu cực, phản cảm, hoặc có thể gây hại cho cộng đồng. Vì vậy, người dùng cần biết cách tận dụng hiệu quả các tính năng này để bảo vệ chính mình và cộng đồng.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký luật lưỡng đảng vào tháng 4, theo đó sẽ sớm đóng cửa ứng dụng mạng xã hội này tại Mỹ trừ khi chủ sở hữu người Trung Quốc từ bỏ quyền kiểm soát. Công ty mẹ của TikTok, ByteDance được gia hạn đến ngày 19/1/ 2025 để tìm và bán lại TikTok cho một pháp nhân tại Mỹ, điều mà gã khổng lồ công nghệ này cho biết họ không muốn thực hiện.
TikTok, ByteDance và những người sáng tạo nội dung đã tiến hành một cuộc chiến pháp lý để ngăn chặn luật có hiệu lực nhưng cho đến nay vẫn chưa thành công. Sau khi Tòa phúc thẩm Mỹ tại Quận Columbia lắng nghe các lập luận của TikTok phản đối luật này vào tháng 9, tòa án đã ra phán quyết vào tháng 12 với hai lựa chọn duy nhất là thoái vốn hoặc bị cấm tại Mỹ. TikTok dự kiến sẽ phản đối phán quyết đó bằng cách kháng cáo lên Tòa án Tối cao khi thời hạn cuối tháng 1 đang đến gần.
Tại sao Quốc hội Mỹ lại có động thái chống lại TikTok?
Mối quan ngại của các nhà lập pháp Mỹ là TikTok đang gây ra mối đe dọa an ninh cho người dùng Mỹ vì Trung Quốc yêu cầu các công ty nước này phải chia sẻ bất kỳ dữ liệu nào liên quan đến an ninh quốc gia với chính phủ. Có lo ngại rằng chính phủ Trung Quốc có thể lạm dụng dữ liệu của người dùng TikTok, ví dụ như bằng cách sử dụng hồ sơ của họ với mục đích không tốt, và điều đó có thể ảnh hưởng đến nội dung mà người dùng Mỹ nhìn thấy trên ứng dụng.
Phản ứng của TikTok là gì?
TikTok đã phản đối mạnh mẽ những lo ngại này và chi hơn 2 tỷ USD cho một dự án mà họ cho biết là ngăn chặn dữ liệu của người dùng Mỹ khỏi Trung Quốc. Trong hồ sơ nộp lên tòa án vào ngày 5/5 thách thức luật này là vi hiến và vi phạm Tu chính án thứ nhất, TikTok cho biết: “Lần đầu tiên trong lịch sử, Quốc hội Mỹ đã ban hành luật cấm vĩnh viễn một nền tảng trên toàn quốc và cấm mọi người Mỹ tham gia vào một cộng đồng trực tuyến độc đáo với hơn 1 tỷ người trên toàn thế giới”.
Nếu thua kiện, liệu ByteDance có thực sự bán TikTok không?
ByteDance không có lí do gì để từ bỏ mảng kinh doanh vô cùng giá trị và đang phát triển của TikTok. Chính phủ Trung Quốc cũng cần phải phê duyệt bất kỳ kế hoạch thoái vốn nào và đã tuyên bố công khai rằng họ sẽ phản đối việc bị cưỡng ép phải bán TikTok. Ngoài ra, việc tách hoạt động của TikTok khỏi ByteDance – về mặt công nghệ – là gần như là không thể.
Vấn đề càng trở nên phức tạp hơn khi Tổng thống đắc cử Donald Trump tuyên bố ông phản đối việc TikTok phải bán mình, đảo ngược lập trường mà ông đã đưa ra khi mới nhậm chức.
Shouzi Chew, giám đốc điều hành của TikTok. Ảnh: Christopher Goodney/Bloomberg
Sự phản đối của ông Trump hiện có thể đóng vai trò quyết định đến số phận của ứng dụng này, đặc biệt là khi xét đến mối quan hệ của ông với một số nhà đầu tư lớn nhất của ByteDance tại Mỹ, bao gồm cả Jeff Yass, Đồng sáng lập Susquehanna International Group, một nhà tài trợ lớn của Đảng Cộng hòa nắm giữ 15 tỷ USD cổ phần của gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc.
Ai sẽ mua TikTok?
ByteDance đã nhấn mạnh rằng họ không muốn bán mảng kinh doanh TikTok tại Mỹ của mình.
Nhưng bất kỳ ai mua công ty này cũng sẽ cần một khoản tiền lớn. ByteDance có giá trị ước tính khoảng 268 tỷ USD và mặc dù hoạt động kinh doanh tại Mỹ của TikTok chắc chắn sẽ nhỏ hơn nhiều, nhưng nó vẫn có thể đạt được mức giá khoảng 40 tỷ USD đến 50 tỷ USD. Để so sánh, Elon Musk đã trả 44 tỷ đô la cho X, nền tảng truyền thông xã hội trước đây được gọi là Twitter, vào năm 2022.
Mức giá cao như vậy loại trừ hầu hết những người mua tiềm năng ngay từ đầu. Các công ty Meta Platforms và Alphabet có vẻ là những bên mua hợp lý, nhưng chính họ cũng đang sa lầy trong những lo ngại về quy định đối với tình trạng độc quyền và ít có khả năng tham gia thương vụ khổng lồ này.
Oracle Corp ban đầu được coi là một điểm đến khả thi, vì công ty phần mềm doanh nghiệp này đã là đối tác của TikTok tại Mỹ. Công ty lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ của ứng dụng Trung Quốc và có hứng thú mua ứng dụng này khi Tổng thống Trump cố gắng thúc đẩy việc bán lại vào năm 2020. Tuy nhiên, Oracle có khoản nợ khoảng 89 tỷ USD, bao gồm cả khoản nợ từ một vụ mua lại lớn khác vào năm 2022, khiến công ty khó có thể tự mình chi trả cho TikTok.
Microsoft là một trong những ứng cử viên hàng đầu khác mua lại hoạt động kinh doanh của TikTok tại Mỹ vào năm 2020, nhưng thỏa thuận đó cuối cùng đã đổ vỡ. Cựu Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin cũng cho biết ông quan tâm đến việc mua lại hoạt động kinh doanh của TikTok tại Mỹ. Nhưng với sự phản đối rõ ràng của ByteDance đối với thỏa thuận như vậy, không có khả năng nào trong số những khả năng này trở thành hiện thực.
Liệu TikTok có thể tồn tại mà không có thị trường Mỹ nếu bị cấm không?
Có thể. Trên trang web của mình, TikTok tự hào rằng đây là ứng dụng được tải xuống số 1 tại hơn 40 quốc gia. Mặc dù Mỹ có một đối tượng khán giả rất lớn, nhưng hơn 170 triệu người dùng hàng tháng của nước này vẫn chỉ là một phần nhỏ trong tổng số hơn một tỷ người dùng của TikTok. ByteDance đã vận hành một bản sao TikTok ở Trung Quốc, có tên là Douyin, với hàng trăm triệu người dùng.
Tuy nhiên, như các nhà điều hành nền tảng khác đã biết, Mỹ là thị trường có giá trị nhất đối với các mạng xã hội vì sự phổ biến của các nhà quảng cáo lớn sẵn sàng trả tiền để tiếp cận đối tượng người dùng Mỹ. Việc nhượng lại Mỹ cho một đối thủ cạnh tranh sẽ khiến phần còn lại của các thị trường toàn cầu của TikTok gặp rủi ro, vì sẽ có mối lo ngại thực sự rằng các hiệu ứng mạng lưới ở Mỹ có thể thu hút mọi người rời khỏi TikTok để chuyển sang các lựa chọn thay thế khác tập trung vào Mỹ.
Một lệnh cấm cũng sẽ giết chết tham vọng lớn của TikTok là mở rộng phiên bản TikTok Shop tại Mỹ, nhánh thương mại điện tử kết hợp giải trí trực tuyến với mua sắm “ngay tức thì”. Ngay cả trong bối cảnh bị giám sát chặt chẽ theo quy định, TikTok Shop vẫn là một trong những bộ phận phát triển nhanh nhất của công ty — một khoản cược lớn mà công ty tiếp tục đầu tư mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu tăng trưởng doanh nghiệp gấp 10 lần vào năm 2024.
Ai sẽ được hưởng lợi từ việc TikTok thoái vốn?
Câu trả lời rõ ràng nhất ở đây là Meta, công ty sở hữu Instagram, một ứng dụng vốn đã rất phổ biến và có sản phẩm đối thủ của TikTok là Reels. Nếu TikTok được bán cho một công ty khác và bị xử lý sai hoặc bị cấm trong một khoảng thời gian đáng kể trong khi các vấn đề hậu cần của việc thoái vốn được giải quyết, Reels sẽ là giải pháp thay thế rõ ràng nhất cho người dùng Mỹ.
Donald Trump cho biết ông phản đối việc buộc phải bán TikTok vì điều đó sẽ có lợi cho Meta, công ty đã đình chỉ ông khỏi nền tảng của mình trong hai năm từ tháng 1/2021 sau khi kết luận rằng một số bài đăng của ông khuyến khích những người ủng hộ ông gây bạo loạn dữ dội tại Điện Capitol Mỹ.
Nhưng gần đây, giám đốc điều hành của Meta, Mark Zuckerberg, có thể đã lấy lại được thiện cảm của Trump. Họ đã dùng bữa tối cùng nhau tại Mar-a-Lago ở Florida vào đêm trước Lễ Tạ ơn, và trước khi hai người nói chuyện qua Điện thoại vào đầu mùa thu năm nay, Zuckerberg đã ca ngợi rằng ông Trump “rất ngầu” khi thoát khỏi nỗ lực ám sát.
Có khả năng các dịch vụ tập trung vào video khác cũng có thể hưởng lợi, bao gồm YouTube – thuộc sở hữu của Alphabet và cung cấp YouTube Shorts, một ứng dụng giống TikTok khác. Ngoài việc thu hút người dùng, Meta và YouTube có thể sẽ thu được tiền quảng cáo từ TikTok nếu ứng dụng không còn khả năng hoạt động. Giá trị của cả cổ phiếu Meta và Alphabet đều tăng vọt sau khi dự luật thoái vốn TikTok được Hạ viện Mỹ thông qua.
X cũng có thể chứng kiến sự gia tăng về người dùng và quảng cáo nếu TikTok biến mất, mặc dù chủ sở hữu X là tỷ phú Elon Musk — người mà Trump đã chọn làm cố vấn — đã lên tiếng phản đối lệnh cấm TikTok.
Người được ông Trump chọn làm ngoại trưởng – ông Marco Rubio – là thượng nghị sĩ dẫn đầu về luật lưỡng đảng cấm TikTok. Ảnh: Graeme Sloan/Bloomberg
Chính trị rối ren
Việc ông Trump thay đổi quan điểm về cách giải quyết TikTok đã làm phức tạp thêm vấn đề đối với đảng Cộng hòa. Trong khi các nhà tài trợ giàu có của đảng Cộng hòa như Yass có động lực tài chính lớn để TikTok ở lại, thì những người Cộng hòa được bổ nhiệm vào nội các của Trump đã giúp dẫn đầu chiến dịch xóa sổ TikTok.
Ví dụ, ứng cử viên của Trump cho chức ngoại trưởng – Marco Rubio – là thượng nghị sĩ dẫn đầu về luật lưỡng đảng cấm TikTok. Và Đại diện Mike Waltz, người được Trump chọn làm cố vấn an ninh quốc gia; Ủy viên FCC Brendan Carr, người được ông đề cử làm chủ tịch cơ quan này; và Thống đốc Nam Dakota Kristi Noem, người được ông chọn làm người đứng đầu Bộ An ninh Nội địa, tất cả đều là những người theo chủ nghĩa chống TikTok lâu năm.
Việc cấm TikTok cũng không được ủng hộ về mặt chính trị ở một quốc gia mà một nửa dân số sử dụng ứng dụng này và đặc biệt được khối cử tri thế hệ Z yêu thích. Theo dữ liệu của Trung tâm nghiên cứu Pew từ mùa hè năm ngoái, sự ủng hộ đối với lệnh cấm TikTok đã giảm ở người lớn tuổi tại Mỹ. Nhưng giờ đây, khi Trump, người đã tham gia TikTok năm nay để tiếp cận cử tri, đã giành chiến thắng tại Nhà Trắng, thì có những câu hỏi về việc liệu ông có còn cần ứng dụng này hay không.
Sau đó, cần cân nhắc đến phản ứng của Trung Quốc. Không rõ chính phủ nước này sẽ phản ứng thế nào trước việc ứng dụng TikTok bị ép bán, nhưng quan hệ thương mại và ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc có thể sẽ bị ảnh hưởng. Khi chính quyền Trump thúc đẩy việc bán TikTok cách đây nhiều năm, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết tiền lệ mua lại một công ty với lý do bảo vệ an ninh quốc gia có thể dẫn đến việc các quốc gia nước ngoài nhắm mục tiêu vào các công ty Mỹ, gọi đó là việc “mở chiếc hộp Pandora”.
Kaity Nguyễn là một trong những nữ diễn viên trẻ được yêu thích nhất hiện nay với diễn xuất ấn tượng cùng nhan sắc xinh đẹp, vừa mang vẻ ngọt ngào nhưng cũng không kém phần quyến rũ. Có thể thấy, visual của nữ diễn viên ngày càng thăng hạng đáng kể, sắc sảo và sang chảnh hơn. Mới đây, mỹ nhân sinh năm 1999 khiến cộng đồng mạng khó có thể rời mắt với đoạn video ngắn chỉ 15 giây, khoe trọn visual xuất sắc, hút hồn. Không những thế, cô nàng còn khiến cộng đồng mạng thích thú khi tự nhận mình “vượt mức Pickleball” – một trong những cụm từ đang gây sốt MXH thời gian gần đây.
Kaity Nguyễn thu hút mọi ánh nhìn với đoạn video chỉ 15 giây hút gần nửa triệu view. (Nguồn: TikTok kaityofficial)
Kaity Nguyễn gây ấn tượng với visual “bén đứt tay”, nét nào ra nét đó cùng thần thái ngút ngàn. “Nữ hoàng phòng vé Gen Z” lựa chọn layout makeup tông nude kết hợp cùng kiểu tóc xoăn bồng bềnh để diện mạo thêm phần lôi cuốn cũng như tô điểm cho làn da trắng sáng. Mẫu áo cổ yếm ôm sát giúp nữ diễn viên tôn lên phần vai mảnh mai cùng vòng 1 căng đầy, gợi cảm.
Netizen không khỏi xao xuyến trước nhan sắc mỹ miều, sang chảnh của Kaity Nguyễn. Thậm chí, còn không biết dùng từ gì để khen nữ diễn viên vì quá đẹp.
“Nữ hoàng phòng vé” Gen Z ngày càng bùng nổ visual, trở thành tâm điểm mỗi khi xuất hiện tại sự kiện. Bên cạnh đó, khí chất minh tinh, sang ngút ngàn của Kaity Nguyễn cũng giúp cô thêm phần nổi bật mỗi khi xuất hiện.
Sau phán quyết được tòa án Mỹ đưa ra, không có thay đổi nào đối với người dùng TikTok ở nước này cho đến ngày 19/1/2025.
Văn phòng của TikTok tại Culver City, California. Ảnh: Reuters.
Một tòa phúc thẩm liên bang tại Mỹ đưa ra phán quyết vào hôm 6/12, giữ nguyên luật yêu cầu ByteDance, công ty mẹ của TikTok có trụ sở tại Trung Quốc, phải thoái vốn khỏi ứng dụng video ngắn phổ biến này tại Mỹ vào đầu năm sau, nếu không sẽ đối mặt với lệnh cấm hoàn toàn.
Phán quyết đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong căng thẳng kéo dài giữa TikTok và chính phủ Mỹ liên quan đến vấn đề an ninh quốc gia.
TikTok phản ứng thế nào?
TikTok và ByteDance đã đệ đơn kiện lên tòa án liên bang nhằm ngăn chặn luật được thông qua hồi tháng 4. Công ty nhận định luật này vi phạm quyền tự do ngôn luận và gây tổn hại nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của họ. Tuy nhiên, hội đồng ba thẩm phán của Tòa Phúc thẩm Mỹ tại Quận Columbia đã bác bỏ lập luận này, viện dẫn các lo ngại về an ninh quốc gia.
Phán quyết này mở đường cho chính phủ thực thi lệnh cấm TikTok tại Mỹ vào ngày 19/1/2025 nếu ByteDance không thoái vốn. TikTok có thể tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Tối cao để trì hoãn lệnh cấm, nhưng thời gian không còn nhiều.
Năm ngoái, TikTok từng thành công trong việc tạm thời ngăn chặn lệnh cấm tương tự ở bang Montana, khi tòa án đã ban hành lệnh sơ bộ để xem xét tính pháp lý của luật cấm.
Toàn cảnh lệnh cấm TikTok
Câu chuyện bắt đầu từ năm 2020, khi chính quyền của Tổng thống Donald Trump lần đầu tiên tìm cách cấm TikTok và WeChat, với lý do các ứng dụng này đe dọa an ninh quốc gia. Tuy nhiên, nỗ lực này đã bị tòa án ngăn chặn. Đến năm 2021, Tổng thống Joe Biden rút lại các lệnh cấm do ông Trump ban hành, nhưng áp lực từ Quốc hội buộc Nhà Trắng phải tiếp tục giải quyết vấn đề TikTok.
Vào tháng 4/2023, Quốc hội Mỹ đã thông qua luật yêu cầu ByteDance thoái vốn khỏi TikTok. Đạo luật nhận được sự ủng hộ áp đảo từ cả lưỡng viện, phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về khả năng Trung Quốc kiểm soát dữ liệu của người dùng Mỹ. Theo luật, TikTok sẽ chỉ được tiếp tục hoạt động tại Mỹ nếu chính phủ xác nhận rằng công ty không còn mối liên hệ hoạt động với mọi thực thể Trung Quốc.
Tiến trình thực hiện và thời gian còn lại
Sau khi Tổng thống Biden ký luật, thời hạn 270 ngày được đặt ra để ByteDance hoàn tất việc thoái vốn. Nếu tiến trình thoái vốn này của TikTok có sự tiến triển, Tổng thống có thể gia hạn thêm 90 ngày.
Tuy nhiên, nếu không có bước tiến nào rõ ràng trước ngày 19/1/2025, TikTok sẽ bị cấm hoạt động tại Mỹ. Các công ty công nghệ Mỹ, như Apple và Google, cũng có thể đối mặt với các khoản phạt khổng lồ nếu tiếp tục cung cấp ứng dụng trên nền tảng của họ.
Hiện tại, không có thay đổi nào đối với người dùng TikTok tại Mỹ cho đến thời hạn 19/1/2025. Ứng dụng vẫn sẽ hoạt động bình thường. Tuy nhiên, tương lai của TikTok phụ thuộc rất lớn vào kết quả của các cuộc đàm phán pháp lý và quá trình thoái vốn.
Quan điểm của Trung Quốc
Chính phủ Trung Quốc từ lâu đã kiểm soát chặt chẽ các công nghệ nhạy cảm và đòi hỏi các công ty phải được phê duyệt trước khi xuất khẩu công nghệ ra nước ngoài.
Thuật toán đề xuất của TikTok, vốn là yếu tố cốt lõi trong thành công của ứng dụng, nằm trong danh mục này, khiến việc thoái vốn trở thành thách thức lớn đối với ByteDance. Bắc Kinh có thể sẽ không dễ dàng đồng ý với bất kỳ động thái nào làm suy giảm quyền kiểm soát của họ đối với TikTok.
Tác động lớn hơn
Phán quyết mới nhất là dấu hiệu rõ ràng về quyết tâm của chính phủ Mỹ trong việc hạn chế sự ảnh hưởng của các công ty công nghệ Trung Quốc tại nước này. Với hơn 170 triệu người dùng tại Mỹ, TikTok không chỉ là một ứng dụng giải trí mà còn là một nền tảng văn hóa và thương mại quan trọng. Việc cấm TikTok không chỉ gây thiệt hại lớn cho ByteDance mà còn có thể làm phức tạp thêm mối quan hệ Mỹ-Trung vốn đã căng thẳng.
Trong khi TikTok đang tìm cách bảo vệ quyền hoạt động của mình tại Mỹ, câu hỏi lớn hơn vẫn là liệu công ty này có thể đáp ứng được các yêu cầu pháp lý mà không làm tổn hại đến mô hình kinh doanh và công nghệ cốt lõi của mình hay không. Câu trả lời sẽ dần rõ ràng khi thời hạn 19/1/2025 đang đến gần.
Tòa phúc thẩm Mỹ yêu cầu ByteDance thoái vốn TikTok, Trung Quốc phản ứng quyết liệt
TikTok bị 13 tiểu bang và thủ đô Washington của Mỹ kiện vì gây nghiện, tác động xấu với trẻ em
Australia cấm trẻ em dưới 16 tuổi truy cập TikTok, Facebook, Instagram và các mạng xã hội khác
TPO – Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh Quảng Bình cho biết, vừa quyết định khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Nguyễn Thanh Long, Phó Giám đốc Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới tỉnh Quảng Bình.
Nguyên nhân ông Nguyễn Thanh Long, nguyên Bí thư chi bộ, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới tỉnh Quảng Bình bị khai trừ khỏi Đảng, là do thiếu gương mẫu trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, vi phạm Quy định về những điều đảng viên không được làm; bị khởi tố điều tra, bị truy tố và phạt tù giam về tội “nhận hối lộ” và “tham ô tài sản”.
Ông Nguyễn Thanh Long ngày bị khởi tố.
Theo đó, từ năm 2020-2022, ông Nguyễn Thanh Long đã nhận làm thủ tục hồ sơ cho một số chủ xe ô tô có nhu cầu cải tạo, thay đổi thiết kế so với ban đầu. Tùy theo mỗi loại xe ô tô, Nguyễn Thanh Long nhận làm hồ sơ thiết kế, thi công cải tạo với số tiền từ 6-14 triệu đồng cho 1 hồ sơ.
Trong vụ án này, Nguyễn Thanh Long đã nhận hối lộ hơn 683 triệu đồng để làm hồ sơ cho 73 xe ô tô trái quy định của pháp luật và bị phạt 7 năm tù.
‘Phù phép’ cải tạo xe cơ giới, nhiều lãnh đạo, nhân viên đăng kiểm ở Gia Lai lĩnh án
Khởi tố thêm một phó giám đốc và nhân viên trung tâm đăng kiểm ở Hậu Giang
Khởi tố cựu lãnh đạo công ty đăng kiểm ở Hậu Giang
Theo phán quyết mới nhất của Mỹ, dự luật buộc công ty mẹ ByteDance của Trung Quốc phải thoái vốn khỏi TikTok là hoàn toàn hợp hiến. Điều này đồng nghĩa với việc ByteDance chỉ còn rất ít thời gian, cụ thể là đến ngày 19 tháng 1 năm 2025, để bán lại ứng dụng này, nếu không TikTok bị cấm cửa hoàn toàn tại Mỹ.
Đáng chú ý, thời hạn này chỉ cách ngày nhậm chức của Tổng thống đắc cử Donald Trump đúng một ngày. Trong khi trước đây từng muốn cấm TikTok, ông Trump nay lại thay đổi lập trường, cho rằng việc cấm TikTok sẽ chỉ có lợi cho Meta – một đối thủ khác mà ông không ưa. Tuy nhiên, ngay cả khi ông Trump muốn can thiệp, cơ hội để đảo ngược tình thế cũng rất mong manh.
Donald Trump từng muốn cấm TikTok. Ảnh: SBS
Tòa án đã bác bỏ lập luận của TikTok về việc vi phạm quyền tự do ngôn luận và quyền được bảo vệ bình đẳng theo Tu chính án thứ năm. Thẩm phán Douglas Ginsburg nhấn mạnh rằng quyết định này dựa trên thực tế và các nỗ lực điều tra rủi ro an ninh quốc gia từ TikTok trong nhiều năm qua. Chính phủ Mỹ đã đưa ra bằng chứng thuyết phục cho thấy dự luật này được thiết kế để bảo vệ an ninh quốc gia, đặc biệt là lo ngại về việc Trung Quốc có thể sử dụng TikTok để thu thập dữ liệu và thao túng thuật toán đề xuất.
Phía TikTok tuyên bố sẽ kháng cáo lên Tòa án Tối cao Mỹ, khẳng định rằng họ tin tưởng vào lịch sử bảo vệ quyền tự do ngôn luận của Tòa án Tối cao. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tư pháp Merrick Garland đã ca ngợi quyết định này, coi đây là một bước quan trọng trong việc ngăn chặn chính phủ Trung Quốc lợi dụng TikTok để thu thập thông tin nhạy cảm, thao túng nội dung và làm suy yếu an ninh quốc gia Mỹ.
Dù ông Trump phản đối, nhiều thành viên Quốc hội Mỹ vẫn ủng hộ dự luật này, cho rằng đây là điều cần thiết để bảo vệ quyền riêng tư của người Mỹ và ngăn chặn các chiến dịch gây ảnh hưởng từ nước ngoài.
